Reik na die sterre

 

Die groot sekelmaan skuif verby, Lydia kyk deur die klein ronde venstertjie met verwondering, “Sover nog om te gaan, gaan ons oorleef en wat dan?”

Sy is saam met Igor, Jacques, Heidi, John en Gabriella uit miljoene aansoekers gekies, op pad na die mens se grootste prestasie ooit, die landing van mense op ʼn ander planeet.

Sedert 2035 vir tien jaar lank beplan en gebou. Onder leiding van Die Bevelvoerder-in-Beheer met die flikkerende liggies, BIB 2044. Gaan dit werk? Sewe biljoen mense kyk na hulle, sewe biljoen asems optrek en net nog veertig miljoen kilometer vêr om te gaan.

 

Haar gedagtes dwaal terug na haar dierbare oupa Kobus, altyd met die getroue Boela by hom, wat haar soveel van die mooi dinge van die verlede kon leer, sy vee weer die trane af …

Daar by sy huisie in die wye mooi vlaktes van die Suid-Vrystaat, as oupa praat dan swaai Boela se dik stert! Na die jare se opleiding bly dit vir haar die alles afskakel plek en om weer haarself te vind. Om stilte wees, te huil oor wat sy verloor het, te lag vir Oupa se snaakse dinge!

Oupa maak so laat middag ʼn vuur, die son sak stadig weg en alles is so mooi. Ouma Sannie bak broodjies en Boela hardloop in sirkels! Oupa skink ʼn rooi wyntjie, stop sy pyp met Springbok twakkies en hulle kyk hoe die son wegsak oor die horison, “Lydia, ou Pik Botha het altyd gesê, ‘julle Vrystaters is so anders, julle dink vêr en wyd want julle het nie horisonne nie!’ ”

Dan maak sy met Oupa en Ouma soveel stories, Oupa bid, “Liewe Here dankie, dankie dat U vir Lydia vir ons gegee het. Sy is die salf op ons hartseer nadat Pieter en Annemarie hemel toe is …”

Hul vee hul trane af, hou mekaar styf vas en Lydia weet net dat Pappa en Mamma uit die hemel nou na hul kyk …

 “Lydia, ek wil vir jou woordjies van die ou mense leer. Die mooiste van almal, die Sothos se naam vir die môrester, Naledi. Die oudste dogter kry altyd die naam.”

Dan wys Oupa vir haar die helder planeet in die ooste en dit word vir haar iets van hoe die hemel moet wees …

 

Gabriella is altyd vol glimlaggies en maak grappies … maar Heidi word al meer nukkerig, Jacques mompel in Frans en John dink weer hy weet alles. Almal weet dat Igor wodka teen die reëls saam gebring het.

Die suurstofmeter wys ʼn wanbalans. Dit is die een ding wat nie verkeerd mag gaan nie ... “Weet julle hiervan?" vra Lydia tydens ete.

Almal kyk haar aan asof sy van Mars kom en wonder of sy mooi verstaan. John kyk dikmond op, “Ag Lydia jy weet duidelik niks, ons weet almal hulle het jou net hier gesit omdat een darem ook uit die Suidelike Halfrond moet kom.”

“Ag nee John,” lag Gabriella, “Lydia is nogal oulik ten spyte van haar afkoms!”

Lydia is al so gewoond aan die gespot en sy maak asof sy dit nie hoor nie. Een vir een dryf hulle af in die tonnel na hul beddens toe. Lydia maak haar vas aan die bed en bly net wakker. Hier moet jy jou vasmaak anders sweef rond jy terwyl jy slaap!

Toe hulle almal slaap werk Lydia deur die stelsels, met haar doktorsgraad in elektroniese ingenieurswese ken sy bykans elke dingetjie in die vaartuig. Sy sien dit en gaan reguit na BIB toe. “BIB meet jy ook asseblief by eenheid sestien, hier is groot fout!”

Dit neem BIB sekondes om alles te meet en hy is ewe bekommerd. “Lydia, ek dink hier is iemand wat besig is om iets te breek."

“Maar hoekom dan, BIB?” vra sy.

“As ons daar aan kom, julle almal die glorie gaan deel ...”

“Ja, maar dit is mos soos dit moes wees!”

“Ek ken mense, dit vat ʼn nie-mens om julle te verstaan," sê BIB terwyl sy liggies opgewonde flikker, “Een van julle wil alleen daar afklim ...”

Lydia word baie bang en besef BIB is reg. Hier is ʼn moordenaar aan boord, maar wie? Die arrogante Jacques, die dikbek John of die vloekende Igor? Dit kan tog nie die blonde Heidi of die dierbare Gabriella wees nie!

Lydia en BIB besluit om saam te werk. Daar is min tyd, nou net twintig miljoen kilos oor voor hulle daar kom. Lydia wag tot elkeen slaap en soek rond. Sy hou haar suurstof silinder reg. Sy snak na haar asem en suig aan die pypie.

 

Oor en oor kom die pyn in haar hart terug, skaars ʼn maand voordat hulle sou opskiet het Ouma gaan kuier op die dorp by Huis Herfsblaar en haar sussie, tannie Anna.

Oupa en Boela was alleen op die plaas toe gebeur dit … hulle breek die deur af en storm in, die pangas swaai en dis bloed en nogmaals bloed …. Hoekom? Hoekom? Hoekom?

 

Sy dryf versigtig weer deur die kajuite … Jacques, Igor, John en Heidi lê in hul banke, leweloos ... waar is Gabriella? Die badkamer deur is toe.

“Gabriella is jy daar? Gabriella is jy ok? Gabriella!”

Die deur swaai oop!

“Non si muovono! Staan stil! Ek gaan jou vrek maak as jy naby my kom!”

Die vuurtong spat, Lydia duik agter die kas in.

“Gabriella!” skree BIB, “ek gee jou vyf sekondes om jou wapen neer te sit!”

“BIB, ek is reg vir jou! Ek gaan net jou krag afsit, Lydia vrek skiet en al die eer is myne ... die geskiedenis behoort aan my!”

Sy verstar in haar spore, sy sluk paar keer en val op die vloer, ʼn donker rooi vlek sprei op die mat.

“Mi dispiace, ek is so jammer Gabriella, maar ek moes dit doen,” stotter BIB 2045 en sy liggies verdof, “ek kon nie anders nie ... ek huil saam met jou mamma in Milaan ...”

 

Die landing is suksesvol op die suidelike kontinent van Venus wat vernoem is na die Godin van Liefde, Aphrodite.

“BIB, kyk net hoe mooi is dit!”

“Lydia, jy is ʼn wonder mens, jy verdien dit,” sê BIB en sy liggies nou ʼn sagte groen, “Jy gee net liefde en verdien wat nou gaan gebeur ... hierdie oomblik is joue, gaan doen wat jy moet doen, gaan staan op Aphrodite!"

"Dankie BIB, dit is alles net aan jou te danke."

"En Lydia ... onthou wat julle skrywer, Langenhoven, in julle pragtige taal gesê het, ‘Deur twee dinge is my lewe vir my leefbaar gemaak; die liefde wat ek gegee het, en die liefde wat ek gekry het.’ Selfs vir my met my blik gesig is jy ook lief!”

 

Lydia klim stadig teen die leer af, die hitte intens, dit is honderde grade buite, sy gee een klein treetjie en weer ʼn reuse sprong vir die mensdom, sy gaan op haar knieë, sewe biljoen kykers volg elke beweging.

Sy plant ʼn klein Mopaniehout kruisie en begrawe die botteltjie as in die warm sand.

 

“Oupa Kobus: 23/10/1961 – 7/7/2044 Boela: 2034 - 7/7/2044”

 

Lydia snik, “Oupa en Boela, julle moet sag rus hier, hier jy waar jy altyd wou wees, vir wat jy die meeste bewonder het, hier op Naledi ...”

 

Idees gebou op Arthur C Clarke se “The Sentinel”, BIB 2044 baseer op HAL 2000 in die boek en die Mars landing van Curiosity onder leiding van ons Dr Japie van Zyl.